We betalen met onze telefoon, beleggen via apps en zien geld steeds minder vaak in fysieke vorm. Toch blijven goud, zilver en andere edelmetalen een plaats houden in de economie. Waarom eigenlijk?
Een oud bezit in een moderne financiële wereld
Goud heeft iets merkwaardigs. Een goudstaaf doet technisch gezien vrijwel niets. Er komt geen rente uit, er worden geen producten mee verkocht en er staat geen bedrijf achter dat ieder jaar meer winst probeert te maken. Toch bewaren centrale banken, beleggers en particulieren er grote hoeveelheden van.
Wie de Goud koers volgt, merkt bovendien dat de belangstelling voor het metaal niet verdwenen is door de komst van digitale betaalmiddelen en moderne beleggingen. De prijs kan juist sterk reageren op gebeurtenissen die zich ver buiten de goudmarkt afspelen.
Denk bijvoorbeeld aan een periode waarin er plotseling twijfel ontstaat over de economie. Aandelen dalen, politieke spanningen nemen toe en niemand weet precies wat de volgende maanden zullen brengen. Sommige beleggers zoeken dan naar bezittingen die niet rechtstreeks afhankelijk zijn van de prestaties van één onderneming of sector. Goud kan daardoor opnieuw in beeld komen.
Dat is opvallend voor een materiaal dat al duizenden jaren door mensen wordt gewaardeerd.
Digitaal geld heeft fysieke grondstoffen niet laten verdwijnen
Veel onderdelen van ons financiële leven zijn digitaal geworden. Salaris verschijnt als een bedrag op een scherm. Aandelen worden online gekocht en zelfs een restaurantrekening kan binnen enkele seconden met een telefoon worden betaald.
Daarmee verdwijnt de behoefte aan fysieke grondstoffen echter niet automatisch.
De economie achter al die schermen bestaat nog steeds uit fabrieken, elektriciteitsnetwerken, datacenters, voertuigen en elektronische apparaten. Voor de productie daarvan zijn echte materialen nodig. Edelmetalen spelen daarbij soms een kleine, maar belangrijke rol.
Zilver is hiervan een goed voorbeeld. Het metaal wordt niet alleen gekocht door beleggers of verwerkt in sieraden. Door zijn eigenschappen wordt het ook gebruikt in elektronica en zonnepanelen. De vraag naar zilver kan daardoor zowel uit de financiële wereld als uit de industrie komen.
Een smartphone zit vol materiaal
Een telefoon voelt als het ultieme symbool van de digitale economie. Toch is het apparaat zelf allesbehalve virtueel.
Onder het scherm zitten tientallen materialen die ergens gewonnen, verwerkt en vervoerd moesten worden. In elektronische onderdelen kunnen kleine hoeveelheden goud, zilver en andere waardevolle metalen voorkomen. Per toestel gaat het misschien om weinig materiaal, maar wereldwijd worden enorme aantallen elektronische producten gemaakt.
Hetzelfde geldt voor servers, computers en netwerkapparatuur. Hoe digitaler de economie wordt, hoe groter in sommige gevallen juist de behoefte aan de fysieke infrastructuur erachter.
Dat maakt de tegenstelling tussen een digitale en een grondstoffeneconomie minder groot dan ze op het eerste gezicht lijkt.
Niet ieder edelmetaal heeft dezelfde functie
Wanneer over edelmetalen wordt gesproken, gaat de aandacht vaak meteen naar goud. Toch ziet de markt voor andere metalen er heel anders uit.
Platina en palladium hebben bijvoorbeeld belangrijke industriële toepassingen. Hun prijzen kunnen daarom sterk worden beïnvloed door veranderingen in productie, technologie en de auto-industrie. Wanneer fabrikanten een bepaald metaal minder nodig hebben, kan dat gevolgen hebben voor de vraag.
Bij goud ligt de nadruk sterker op bezit, reserves, sieraden en beleggingen. Zilver bevindt zich ergens tussen beide werelden: het heeft een lange geschiedenis als waardevol metaal, maar kent tegelijkertijd veel industriële toepassingen.
Alle edelmetalen op één hoop gooien geeft daarom een verkeerd beeld. Ze mogen tot dezelfde categorie behoren, hun economische verhaal kan behoorlijk verschillen.
Crypto heeft goud niet simpelweg vervangen
Met de opkomst van Bitcoin ontstond het idee dat een digitale vorm van schaars bezit de rol van goud zou kunnen overnemen. De vergelijking is begrijpelijk. Zowel goud als Bitcoin wordt vaak besproken in gesprekken over schaarste en alternatieven voor traditioneel geld.
In de praktijk gedragen ze zich niet hetzelfde.
Bitcoin bestaat pas sinds 2009 en kent doorgaans grote prijsschommelingen. Goud heeft een veel langere geschiedenis en maakt al decennialang deel uit van de reserves van centrale banken. Dat maakt het ene niet automatisch beter dan het andere. Het laat vooral zien dat beide een andere plaats hebben binnen het financiële landschap.
Een belegger kan bovendien belangstelling hebben voor zowel digitale activa als fysieke metalen. Nieuwe beleggingsvormen hoeven oudere categorieën niet volledig te verdringen.
Fysiek blijft bestaan naast digitaal
Waarschijnlijk wordt onze economie de komende jaren nog digitaler. Contant geld speelt een kleinere rol, financiële diensten verhuizen verder naar apps en steeds meer economische activiteiten verlopen via digitale systemen.
Toch betekent digitalisering niet dat fysieke waarde of grondstoffen ouderwets worden. Achter vrijwel iedere digitale dienst staat een fysieke wereld van chips, kabels, machines, gebouwen en energievoorzieningen.
Edelmetalen bevinden zich precies op het kruispunt van die twee werelden. Sommige worden vooral gewaardeerd als bezit, andere zijn nodig voor industriële processen en een aantal vervult beide rollen tegelijk.
Hun betekenis kan veranderen, maar verdwijnen doen ze voorlopig niet. Misschien is dat juist het interessante aan edelmetalen: zelfs in een economie waarin steeds meer alleen op een scherm lijkt te bestaan, blijft er behoefte aan materialen die je daadwerkelijk kunt vasthouden.
Inschrijven nieuwsbrief
Alle velden zijn verplicht
Je gegevens: